AI gebruiken zonder je data te delen: zo doe je dat

Elke prompt die je naar ChatGPT, Gemini of Claude stuurt, komt terecht op de servers van een Amerikaans techbedrijf. Bij de gratis versies worden je gesprekken vaak ook nog standaard gebruikt om het model te trainen. Voor een boodschappenlijstje maakt dat weinig uit. Voor klantgegevens of medische informatie wel.

Gelukkig heb je meer controle dan je denkt. Er zijn drie niveaus, van simpel naar grondig: training uitzetten, je invoer anonimiseren, en AI helemaal lokaal draaien.

Twijfel je over wat je überhaupt met AI mag delen? Lees dan eerst Wat mag je wel en niet delen met AI. Dit artikel gaat over hoe je je data beschermt.

Niveau 1: zet training op je gesprekken uit

De grote aanbieders hebben allemaal een schakelaar die voorkomt dat jouw gesprekken worden gebruikt voor training. Die staat vaak standaard aan. Je moet dus zelf even in actie komen.

ChatGPT

1. Log in en klik op je naam (linksonder).
2. Ga naar Instellingen → Gegevensbeheer.
3. Zet "Het model voor iedereen verbeteren" uit. Je chatgeschiedenis blijft gewoon bewaard, maar nieuwe gesprekken gaan niet meer de training in. Wil je dat een gesprek ook niet in je geschiedenis komt? Start dan een tijdelijke chat (rechtsboven). Die wordt na 30 dagen verwijderd.

Gemini

1. Open Gemini en klik op je profielfoto.
2. Ga naar Gemini Apps-activiteit.
3. Kies Uitzetten, of beter nog: Uitzetten en activiteit verwijderen. Let wel op twee dingen. Je gesprekken blijven ook dan nog tot 72 uur bewaard. En sommige gekoppelde apps werken niet meer zolang deze instelling uitstaat.

Claude

1. Ga naar Instellingen → Privacy.
2. Zet de optie uit die je gesprekken gebruikt om Claude te verbeteren.

Dit geldt voor alle tools

Betaalde zakelijke abonnementen, zoals ChatGPT Enterprise of Team, gebruiken je invoer standaard niet voor training. Werkt je organisatie veel met AI, dan is dat vaak de simpelste route. En check de instellingen af en toe opnieuw, want aanbieders passen menu's en standaardinstellingen regelmatig aan.

Nog even dit: training uitzetten betekent niet dat je data je computer niet verlaat. Je prompts gaan nog steeds naar de servers van de aanbieder. Ze komen alleen niet in het model terecht.

Niveau 2: anonimiseer je invoer vóór het versturen

Soms wil je AI wel laten werken met een echte tekst, zoals een klantmail of een verslag. Maar de persoonsgegevens horen daar niet bij. Haal dan namen, adressen en telefoonnummers uit de tekst voordat je hem verstuurt.

Dat kan handmatig, maar het gaat sneller met onze gratis NAW Wasstraat. Plak je tekst erin en persoonsgegevens worden vervangen door neutrale invulvelden. De tool draait helemaal in je browser, je tekst wordt nergens naartoe gestuurd. De opgeschoonde versie plak je daarna veilig in ChatGPT, Claude of Gemini. Het antwoord vertaal je zelf weer terug naar de echte namen.

Deze aanpak is vooral handig als je:

• klantmails wilt samenvatten of herschrijven;
• notulen wilt verwerken waar collega's in voorkomen;
• onder de AVG werkt en persoonsgegevens simpelweg niet mag delen met een Amerikaanse clouddienst.

Niveau 3: draai AI lokaal, op je eigen data

Er is één manier om zeker te weten dat je data nergens naartoe gaat: het model draait op je eigen computer. Alles blijft op je eigen schijf. Het werkt zelfs zonder internetverbinding.

Dat klinkt als iets voor specialisten, maar het valt mee. Open modellen zoals Gemma, Llama en Mistral zijn gratis te downloaden. Met tools als Ollama of LM Studio draaien ze binnen een kwartier op een gemiddelde computer. We testten het zelf: in Gemma 4 getest op oude hardware lees je wat een lokaal model presteert op een machine van jaren oud.

Wil je AI op je eigen documenten laten werken? Vragen stellen aan je eigen handleidingen, offertes of kennisbank? Ook dat kan lokaal. Met tools als LM Studio en AnythingLLM koppel je een map met documenten aan een lokaal model. Het geeft dan antwoorden op basis van jouw bestanden. Alles blijft op je eigen apparaat.

Eerlijk is eerlijk: lokale modellen zijn merkbaar minder sterk dan de nieuwste cloudmodellen, en je hebt er wat werkgeheugen voor nodig. Voor samenvatten, herschrijven en vragen over je eigen documenten zijn ze inmiddels prima. Voor ingewikkeld denkwerk blijft de cloud voorlopig beter.

Welk niveau past bij jou?

Gebruik je AI privé en deel je niets gevoeligs? Dan is training uitzetten genoeg. Werk je met teksten waar personen in voorkomen, haal die er dan eerst uit met de NAW Wasstraat. Gaat het om vertrouwelijke bedrijfsdata of AVG-plichten, kies dan een zakelijk abonnement of een lokaal model. En wil je maximale controle, ook offline? Dan is een lokaal model op eigen hardware de enige echte oplossing.

Veelgestelde vragen

Kan ik AI gebruiken zonder account?

Ja. Lokale modellen via Ollama of LM Studio vragen geen account. Sommige clouddiensten werken beperkt zonder inloggen, maar dan gelden alsnog hun datavoorwaarden.

Is "training uitzetten" hetzelfde als "mijn data wordt niet opgeslagen"?

Nee. Je gesprekken worden meestal nog steeds tijdelijk opgeslagen op de servers van de aanbieder, bijvoorbeeld om misbruik op te sporen. Alleen bij een lokaal model blijft alles op je eigen apparaat.

Wat is het verschil tussen "AI op eigen data" en een gewone chatbot?

Een gewone chatbot antwoordt op basis van zijn algemene training. Bij AI op eigen data koppel je je eigen documenten aan het model. Het baseert zijn antwoorden dan op jouw bestanden. Dat kan in de cloud, bijvoorbeeld via Projects in Claude of ChatGPT, maar dus ook helemaal lokaal.

Laatst bijgewerkt: juli 2026. Instellingen en menunamen veranderen regelmatig. Klopt iets niet meer? Laat het ons weten.