We zijn alweer een paar weekjes verder. Een eeuw in AI wereld, dus bij deze een kleine update van de stand van zaken.
Fable: ja, maar nee, en toch weer ja
Anthropic bracht op 9 juni Claude Fable 5 en Claude Mythos 5 uit. Fable is er voor iedereen, Mythos is zoals ik eerder ook schreef, voor een exclusief clubje. Drie dagen later lag er al een brief van het Amerikaanse Bureau of Industry and Security. Onderzoekers van Amazon hadden de beveiliging van Fable 5 weten te omzeilen: het model wees softwarekwetsbaarheden aan en liet in één geval zelfs zien hoe je zo'n gat misbruikt. De eis uit Washington? Een exportvergunning voordat welke buitenlander dan ook toegang kreeg; want America First en de rest niet. Maar omdat Anthropic niet realtime kan checken wie welk paspoort heeft, gingen beide modellen wereldwijd direct op zwart. Even een kleine powerplay dus - misschien ook wel omdat Anthropic en de Amerikaanse overheid (Trump) niet zo lekker gaan samen. Maar achttien dagen later was de storm gelukkig voorbij. Op 30 juni trok het ministerie de controles in en vanaf 1 juli was Fable 5 weer in de lucht.
OpenAI en Google
Bij OpenAI ging het er iets rustiger aan toe. De GPT-5.6-familie kwam op 9 juli algemeen beschikbaar en is nu het standaardmodel in ChatGPT. Je krijgt hem in drie smaken:
- Luna – Snel en goedkoop.
- Terra – De middenmoot; doet ongeveer wat GPT-5.5 deed, maar voor de helft van de prijs.
- Sol – Voor het zware werk.
Goed nieuws op het prijsfront dus, voor het eerst sinds een tijdje. Al blijft mijn punt uit Infl(AI)tie onverminderd staan: goedkoper per token betekent niet automatisch goedkoper per maand. Google had daarentegen een slechte maand voor wat betreft AI. Gemini 3.5 Pro werd verschoven van juni naar juli, twee gevierde toponderzoekers vertrokken naar OpenAI en Anthropic, en er verdampte zo'n 225 miljard dollar aan beurswaarde op één handelsdag. Gemini 3.5 Flash is er gelukkig wel al, en die is prima voor de dagelijkse taken.
Dichter bij huis (Nederland en Europa)
Onze rijksoverheid rolt momenteel Vlam-chat uit: een eigen chatbot die volledig in een beveiligd overheidsdatacenter draait op Europese open-source modellen. De eerste gebruikersgroep geeft de chat geen 5 sterren, maar is positief.
Dan de meldplicht. Per 2 augustus 2026 moet elke klantenservice-chatbot in Europa zich verplicht kenbaar maken als AI. Dat is al over twee weken. Draait er ergens een bot die "Lisa" heet en doet alsof ze met je meeleeft? Dan valt daar vanaf nu juridisch iets aan te doen.
Wat mij betreft schrap je dat hele toneelstuk vandaag nog. Geen "wat vervelend voor u", maar gewoon een bot die snel zegt wat hij wel en niet kan, en je anders direct doorverbindt. Klanten worden niet boos van een bot. Scheelt frustratie en verwarring (vooral bij de ouderen onder ons).