AI gebruiken voor je studie mag -maar er zijn duidelijke grenzen. In dit artikel lees je wat de regels zijn, waar de grens ligt tussen hulpmiddel en fraude, en hoe je transparant blijft.
Wat zeggen de regels?
Er is geen landelijke wet die AI-gebruik bij studenten verbiedt of toestaat. Elke instelling bepaalt zelf de regels. Maar er zijn duidelijke patronen:
- De meeste instellingen staan AI toe als hulpmiddel, mits je het vermeldt en het werk uiteindelijk van jou is.
- AI-gegenereerde tekst kopiëren zonder bewerking is plagiaat -ook al heb je het zelf "gegenereerd".
- Vermelding is verplicht. De meeste instellingen eisen dat je aangeeft waar en hoe je AI hebt gebruikt.
- De regels verschillen per vak. Bij een creatief schrijfvak gelden andere regels dan bij een programmeerproject.
Eerste stap:
Zoek de AI-richtlijnen van je eigen instelling op. Check de studiegids, de examencommissie-pagina, of vraag het je docent. Dit is altijd je startpunt.
Wat mag wel, wat mag niet?
Vrijwel altijd toegestaan
- AI vragen om een concept uit te leggen dat je niet snapt
- Je eigen tekst laten controleren op taal- en spelfouten
- Brainstormen en ideeën genereren die je zelf uitwerkt
- Oefenvragen laten maken om je voor te bereiden op een tentamen
- Code laten uitleggen die je niet begrijpt
Grijze zone -check bij je docent
- AI een structuur of opzet laten genereren die je vervolgens uitwerkt
- Tekst laten herschrijven in een andere toon of stijl
- Samenvatten van bronnen met AI
- AI-gegenereerde code aanpassen en gebruiken
Vrijwel altijd niet toegestaan
- AI-tekst letterlijk overnemen als je eigen werk
- Een heel essay of verslag door AI laten schrijven
- Antwoorden op tentamenvragen genereren met AI
- AI-gebruik verzwijgen wanneer je instelling vermelding vereist
Hoe vermeld je AI-gebruik?
Er is nog geen universele standaard, maar de APA-richtlijn (7e editie, bijgewerkt) raadt het volgende aan:
In-text: (OpenAI, 2025)
Bronnenlijst:
OpenAI. (2025). ChatGPT (versie GPT-5.4) [Large language model].
https://chat.openai.comDaarnaast raden de meeste instellingen aan om in een bijlage of voetnoot te beschrijven:
- Welke AI-tool je hebt gebruikt
- Waarvoor je het hebt gebruikt (brainstorm, structuur, taalcheck, etc.)
- Hoe je de output hebt verwerkt (herschreven, geverifieerd, aangepast)
AI-detectietools: wat je moet weten
Veel docenten gebruiken tools als Turnitin, GPTZero of Compilatio om AI-gegenereerde tekst te detecteren. Wat je hierover moet weten:
- Ze zijn niet 100% betrouwbaar. Zowel false positives (jouw tekst wordt onterecht als AI gemarkeerd) als false negatives (AI-tekst wordt niet herkend) komen voor.
- Parafraseren helpt niet altijd. Moderne detectietools kijken naar patronen, niet alleen naar exacte woorden.
- De beste bescherming is transparantie. Als je eerlijk meldt wat je met AI hebt gedaan, kan een detectietool je niet in de problemen brengen.
De simpelste regel:
Als je je tekst moet inleveren en je twijfelt of iets mag: vraag het je docent. Liever een "domme vraag" dan een fraudezaak.